LOITA LIBRE OLÍMPICA

A Loita é unha das formas máis elementais de combate entre individuos e remóntase á prehistoria, alcanzando xa un grande auxe na Antiga Grecia, Exipto, Mesopotamia e a India.

É un dos deportes máis completos, posto que por unha parte, permite o desenvolvemento de tódolos músculos do corpo e ademáis, require traballo cerebral para executar presas, contrapesas, paradas, etc, sendo un deporte que nos obliga a desplegar unha grande forza muscular, pero coa particularidade con respecto a outros deportes de non descompensar a morfoloxía do deportista, posto que ningún músculo predomina sobre outro.

Parece ser que os primeiros indicios que temos deste deporte datan duns 5000 anos A.C., segundo indican unhas excavacións que o arqueólogo Spencer fixo nas ruinas do templo de Carcage, en Mesopotamia, no ano 1838, onde nunha peza de bronce aparecen representados dous loitadores en acción. Posteriormente, cara o ano 2500 A.C, nas tumbas de Beni-Hassan, nas beiras do río Nilo, esculpíronse moitas escenas de loita onde podemos ver gran parte das presas e caidas. disto dedúcese que a loita foi introducida en Grecia, pero que procedía de Exipto e Asia.

Nos tempos mitolóxicos, Anteo e Cerción sucumbiron ante Hércules e Teseo. O xigante Anteo, cando loitaba e caía non era derrotado, como o eran a xeneralidade dos loitadores, senon que era o seu punto de partida, el era o fillo da Terra, e cada vez que caia e tocaba o seo materno, tomaba maiores forzas e cobraba bríos, polo que cando Hércules o derrota, faino levantándoo en vilo sen permitir que toque a terra.

A loita está incluída nos Xogos Olímpicos dende os tempos máis remotos, ainda que caeu en desuso durante a época dos desordes de Grecia, pero cando as predicións do Oráculo de Delfos restableceron os Xogos, a loita aparece pletórica na XVIII Olimpíada, sendo Eurigantes o primeiro triunfador.

Dous estilos de loita se inclúen no programa Olímpico actual: Loita Grecorromanana e Loita Libre Olímpica.

Loita Grecorromana: Caracterízase porque os dous loitadores que compiten fano en diversas posicións, en vertical ou horizontal, o obxectivo de cada un é colocar ao contrario de cosas ao tapiz cunha serie de presas e durante uns segundos para que o árbitro do combate poida constatar o tocado, o cal daría por finalizado o combate podendo conseguir tamén a victoria por puntos que se otorgará ao loitador que consiga a maioría dos votos do árbitro e os xuices.

Unha característica especial desta modalidade é que o deportista, a fin de derrubar ao contrario, debe servirse dos brazos e das mans abertas, non podéndose golpear nin agarrar máis abaixo da cintura, QUEDANDO PROHIBIDO O USO DE MOVEMENTOS E PRESAS QUE CAUSEN DOR, así como a utilización dos membros inferiores para provocar a caida do adversario.

Loita Libre Olímpica: Diferénciase profundamente da loita Grecorromana, en que nesta modalidade está permitido o uso e agarre das pernas para derrubar ao contrario. A forma de combate é diferente.

Este deporte ríxeo actualmente a FILA (Federación Internacional de Loitas Asociadas), e que foi fundada no ano 1921, ainda que o Barón de Coubertain no ano 1896 en Atenas, onde se celebrou a primeira Olimpiada da Era Moderna, xa engadira a Loita Grecorromana dentro dos Xogos Olímpicos.

A partires dos Xogos Olímpicos de Londres no ano 1908, estas modalidades apareceron de xeito regular no programa olímpico.

A Federación Española de Loita fúndase no ano 1933, disputándose ese ano o I Campionato de España de Loita Grecorromana, celebrándose tódolos anos, excepto do 1937 ao 1940, por motivo da Guerra Civil.

No ano 1970 celébrase o I Campionato de España de Loita Libre Olímpica.

A loita dispútase sobre un tapiz cadrado de 12 x 12 metros dividido á súa vez en dúas zonas, a zona central de loita de cor amarela, que é un círculo de 7 m de diámetro, e a zona de perigo, corona exterior á zona central de 1 m de anchura e de cor vermello; a superficie de seguridade é a área comprendida entre a superficie de combate e o límite do tapiz e é de cor azul.

Cada combate está dividido en 3 periodos independentes de 2 minutos cada un, con un descanso entre eles de 30 segundos.

Existen principalmente dúas formas de gañar un combate:

• Por tocado: Cando o loitador mantén controlado coas dúas omoplatas sobre o tapiz ao seu adversario, o tempo suficiente para que o corpo arbitral o constate. Non importa o marcador.


• Gañando dous dos tres periodos. Se un loitador gaña os dous primeiros periodos o terceiro non se disputa.

AS FUNCIÓNS DA EDUCACIÓN FÍSICA.

A Educación Física non é unha simple aprendizaxe de movementos, senón un camiño cara á educación total que utiliza dito movemento como axente pedagóxico con diversas funcións:

• Función de coñecemento: na medida de que o movemento é un dos instrumentos cognitivos fundamentais da persoa. A través del a persoa organiza as súas percepcións, a súa imaxen, a dos demáis e do entorno.


• Función de organización perceptiva: Defendida por Piaget, destaca a importancia do movemento na formación da intelixencia e como este contribúe, a través das percepcións e experiencias, a formar, coñecer, representar o seu corpo, o dos demáis e o mundo que o rodea.


• Función anatómico-funcional: Relativa á mellora das capacidades do individuo. é unha función que deu dende o principio da humanidade, dende a mesma Prehistoria, ata a actualidade.


• Función estético/comunicativa: Por medio de manifestacións artísticas e de comunicación.


• Función de relación social coas demais persoas: Interaccionando co resto de participantes.


• Función agonística: Supón a demostración das habilidades e cualidades dun individuo, permítelle medirse, loitar, superarse, mellorar, enfrontarse e especialmente, competir.


• Función hixiénica: Mellorando a saúde e previndo enfermidades. Esta é unha das funcións máis antigas atribuidas ao movemento.


• Función hedonista: Relativa ao pracer que produce o movemento.


• Función de compensación: Supón a superación das restriccións ou dos efectos producidos pola sociedade industrial (sedentarismo) e como efécto catártico (para liberar tensións.

¿QUÉ É A EDUCACIÓN FÍSICA?

Entendemos a Educación Física como un área de coñecemento esencial na educación básica que a través do movemento pretende a educación corporal, mental e social na mesma liña que outros autores:

- (Blázquez, 2001) citando a S. Giuliano defínea como “ aquela parte da actividade que desenvolve por medio de movementos voluntarios e precisos a esfera fisiolóxica, psíquica moral e social, contribuíndo durante o desenvolvemento á formación dunha mellor personalidade do futuro do home.”

- (Blázquez, Domingo, 2001) “ A educación Física pódese considerar como unha verdadeira pedagoxía das conductas motrices dos individuos. A súa finalidade é a educación e o medio empregado a motricidade”.

- (Bucher, 1999), define a Educación física do seguinte xeito: “ É unha parte integral do proceso total educativo e que ten como propósito o desenvolvemento de cidadáns física, mental, emocional e socialmente sans, a través do medio das actividades físicas que se teñan seleccionado con vista a lograr estes resultados”.

Esta área de coñecemento na Educación Primaria debe fundamentarse especialmente na adquisición das capacidades que contribúan ao desenvolvemento persoal e a unha mellor calidade de vida. Debe dirixirse cara o coñecemento progresivo da conduta motriz e cara á asunción de actitudes, de valores e de normas referentes ao corpo e ao movemento.

Durante a etapa de Primaria, realizaranse as tarefas a través do xogo dirixido para que os nenos/as traballen aspectos da motricidade divertíndose e sin darse conta de que así o están a facer. Empreremos o xogo como o eixe vertebrador das nosas sesións; tendo en conta que a Educación Física é moito máis que xogo, pero é moi pouco sen el.

LATERALIDADE

A lateralidade é a predominacia dun segmento corporal sobre o outro. Cando o segmento corporal dominante é o dereito, falamos de destros e se predomina o segmento esquerdo falamos de zurdos. O emprego preferente dunha parte do Corpo (man, ollo, pé e oído) depende das funcións que se establecen entre os dous hemisferios cerebrais. Todos temos un hemisferio cerebral dominante (nos destros o hemisferio dominante é o esquerdo e o dominante nos zurdos é o dereito) e outro subdominante.
Para algúns autores, o 50% dos estudantes que padecen fracaso escolar teñen problemas de lateralidade. Estes nenos/as presentan problemas de atención e fatíganse con máis facilidade.
Unha boa organización lateral ollo-man-pé-oído, favorece a resolución de problemas escolares e personais.
Aos cinco ou seis anos o neno/a debe ter unha lateralidade ben definida para dominar os factores do espacio e tempo e a aprendizaxe de letras e números. Sen unha correcta organización lateral o neno/a non sabe se “52” e “25” son iguales ou diferentes e poden confundir as letras “EL” e “LE”.
É importantísimo diagnosticar o desenrolo lateral dos alumnos/as e axudarlles a construirse como destros ou coma zurdos de maneira activa. Non é prudente deixar o desenrolo da lateralidade en mans do azar ou das circunstancias.
Calcúlase que entre o 20 e 30% dos adultos non teñen unha lateralidade ben desenrolada e esto trae consecuencias graves tanto na aprendizaxe coma no plano personal.

Hai dúas formas de diagnosticas a lateralidade:
1. A observación directa: Tanto na familia coma na escola. As respostas manuais son máis fiables cando son espontáneas (dar unha patada a unha pelota, coller un obxecto, empuxar unha porta,…)

2. Exploración Sistemática: Aplicando unha serie de probas empregadas habitualmente polos especialistas. O mestre pode aplicalas, sobre todo, ao alumnado que teña algunha dificultade na lectura e escritura.

No ensino primario, os síntomas dun neno/a con lateralidade contrariada acostuman a ser:
- Alteracións gráficas e dificultades para organizarse nun espacio e tempo. A expresión máis común son as inversión gráficas e/ou de letras.
- Aparecen actitudes de inseguridade, inestabilidade e falta de decisión.
- Problemas psicomotrices.
- Problemas de aprendizaxe. Moitos signos de “dislexia” son froito de unha alteración da lateralidade.

A localización, fixación e desenrolo da lateralidade dos nenos/as en idade temperá, resulta fundamental para a súa correcta maduración, debendo respetar en todo momento a súa lateralidade, xa que é absolutamente contraproducente o feito de tratar de cambialo (querer facer destros aos zurdos ou viceversa).

OS XOGOS EN EDUCACIÓN FÍSICA

Non hai nada que lles guste máis aos nenos e as nenas que xogar. Desde a área de Educación Física aproveitamos esta situación para que aprendan mentras se divirten. A través dos xogos, corren, saltan, agáchanse, esquívanse, aprenden a traballar en equipo e respetarse uns aos outros, melloran a percepción do espazo e do tempo, etc.

Polo tanto, é a mellor ferramenta da que dispoñemos na nosa área para que os alumnos e alumnas aprendan divertíndose sin que nin siquiera se den conta de que o están facendo. Por ese mesmo motivo, no tres ciclos de Educación Primaria do noso colexio, empregaremos os xogos como o eixe vertebrador das nosas sesións, pero cada un dos xogos que realizamos están pensados para traballar un aspecto determinado dos contidos planificados ao principio do curso. Xogamos pero con unha finalidade.

A Educación Física é moito máis que o xogo, pero é moi pouco sen el.